Yeraltı Edebiyatı: Fanzinler

[Reşat Özdemir]

Fanzin için "fanatik"le "magazin"in birleşmesinden oluşan bir sözcük diyebiliriz; ama hiçbir anlamı olmaz bunun. Sistemin dayattığı çıkış yollarına giremeyen ya da özellikle girmek istemeyenlerin kendi çabalarıyla ürettiği bireysel bir başkaldırı nesnesidir fanzin. Söyleyecek sözü, çizecek deseni, yapacak resmi, edecek küfrü olanların, canları nasıl istediyse öyle yaptıkları bir başkaldırı nesnesi. İşin tuhafı; başkaldırmak gibi bir dertleri de yok fanzincilerin. Bir mücadele aracı olarak hazırlamıyorlar fanzinlerini; yani kendileriyle barışıklar... Ama yalnızca kendileriyle.
Alt kültürün üst kültürle; yani o bildiğimiz asık yüzlü, keyifsiz, can sıkıcı kültürle çakıştığı noktada ortaya çıkıyor fanzinler. Kimin hazırladığı, kaç tane çoğalttığı, nerelere ulaştırdığı bile belli değil çoğu kez. Hatta, birçok fanzinin hangi yıl yapıldığını, kaç sayı hazırlandığını bile anlamamız olanaksız. Bu yönüyle de kendini kabul etme ve ettirme, adını duyurma, ürün vererek ölümsüz olma gibi gayet insani ama bir o kadar da idiotça olan saplantılardan tamamen uzaktalar. Hatta tiraj, zaman, yıl,sayı gibi zorlama kodlamalara bile karşı çıkabiliyorlar; kendi çaplarında!
"Kendi çapları" tehlikeli bir tanım burada. Çünkü biz, elimize geçen bir fanzinden haberdarız ve onun sayfalarını çevirerek fikir sahibi olabiliyoruz ancak. Çapımız bu! Ama onların çapı hakkında en küçük bir bilgimiz yok.
Beceremediğimiz için değil, onlar bu kadarına izin verdiği için yok.
Yeraltında bir nehir akıyor; bizim hırpaladığımız kaldırımlardan duyulmuyor sesi, ama gürül gürül akıyor... Birileri hiç durmadan yazıyor, çiziyor, hiç durmadan kesiyor, yapıştırıyor ve fotokopi makineleri harıl harıl çalışıyor.

Altay Öktem

[Reşat Özdemir]

Türkiye'den Fanzinsel ataklar:

a5 terörü
aarg
abyss
ae31
akıl fikir
alabalığın tuğlası
alternatif
amorfati
anafor
antares
antepartum
antoloji
arkadya
arşiv
artcore
artzine
asperger
aşk ve şarap
avantgarde magazine
bahtsız deve
beyaz ölüm kuşları
bir garip serçe
bizans
bloody rose
blues
budala
bülten
büyülü fener
cemetary magazine
chaos
crazy
cüzzam
çapa
çapak
çığlık
çonçon
çöplükteki silah sesi
dark portal
davşan
değil o da değil
dehliz
dehşet-zine
deli gömleği
deniz altı
derki
dış mihrak
disastrous zine
disguast
dran
durock
düş
düş kent
eblek hardcore
ecinnia fanzine
efendi-siz
emp çalışkan
ender
endoplazmik retikulum
enred
etyen
fantastik film
fanz.voyn
feedback
flyer zine
foseptik
fotokopi afişler
galaktika
gene doğum
gitanes
gizbahçesi
görsel izdüşüm
görünmez adam
günbatımı çağanozları
güzel
hariçten gazel okumak kolay böcek olmak kolay mı
hayta
ha-zine
heavy metal
hırsız
ıhlamur
id
illuminations
illusion
iremcik
isimsiz
işkence-pest
kaos gl
kara cüce
kara düş
kara kutu
karaşın
karşı ev
katran
kediböceği tozu
kesin
kırışık
kırmızı şarap
kırpıntı
kızıl kara
koan
kodeks elektro şok fanzin
kopuş
kybele
laneth
lull
mahşer
makas’zine
maske ve yumruk
maskeli fırtına
mega metal
metal monster
mihnet
mondo atropo
mondo trasho
monitör
moonlight
nebula
nefret
nihilist
non serviam
otopsi raporu
ölüdeniz
ölüm ve cenaze
panik atak
panteon
pipi
piramit
polikinik dilemma
probabilite
promethius
regorge
rektal tuşe
rhesus
rock art
rock fanzine
rock-balance
rockbank
rockline fanzine
ruh göçü
sahlep
sakat’at
samizdat
sanal maşrapa
sandoz
sardunyalar ve kaplumbağalar
sert itham
shit’zine
sombre
son geyik
sorun
spartaküs
spastik eroll
sperm
supradyn
sürgün
şairane
şebek
şeker
şemsiyeli kadın
şorşak
şuurlu bişey
terkedildim
the rock ula
therapia
tuhaf sahaf
uç kent
uçurum
urp
uyduruk
velet
yarble-zine
yaşamak acı çekmektir
yaz
yolcu
zararlı neşriyat
zemberek

[Reşat Özdemir]

Yeraltından güzel bi haber vereyim konu başlığının şerefine:

Türkiye'nin en güzel fanzinlerinden olup yayınına webzin olarak devam eden Disguast, çok yakında tekrar elimizde, siyah beyaz kağıtlar halinde..

[Onur Kalender]

Uzunca bir zaman takip ettim bu fanzinleri. Hatta her ay aldıklarım bile vardı. En son NonServiam'ı da bıraktım. Aslında iyiydi, çok iyiydi ama bir yerden sonra başka yerlere kayıyor insanın kafası ve yetişemiyorsun. Ne olursa olsun, özlediğimi fark ettim şimdi...

[Erkan Keremoğlu]

Fanzinler 1978 Punk akımının sonucu seslerini duyurmak isteyen çulsuz punkçıların kağıtlardaki sesleridir. Asiliğin ve elde ne varsa onunla kafanı, düşünceni ortaya koymanın sesli, sözlü değil, basılmış punk yorumudur. Fanzin punk felsefesinin kendisidir, oradan doğup alt kültürlerin sesi olmuştur.

Aşağıda ilk punk fanzinlerinden Sniffin' Glue

http://www.punk77.co.uk/graphics/fanzine%202.JPG

8)

[Reşat Özdemir]

Teşekkür ediyoruz Ağam..
Bir fanzine çeşidinden de ben bahsedeyim bu vesile ile.. İtalyan ultras grupları her maç öncesi kendi fanzinlerini çıkartırlar..

Örn: Fossa Dei Leoni » http://www.fdl.it/fanzine/fanzine04-05.htm

Brigate Rossoneri » http://www.brigaterossonere.it/FANZINE/sx.htm

[Reşat Özdemir]

Herkes Çocuktur » http://www.orko.org/

[Vehbi Şirikçi]

"Hadi çizgi film izleyelim!" » http://www.fasulyeden.com/

Güzel bir yazı, sabaha karşı iyi gidiyor.

[Can Turgut]

geliyormuyuz ne ? ;)

[Reşat Özdemir]

Disguast'ın kapağından:

Para verme, çal..

[Can Turgut]

Parayı vermeden düdüğü çal..

[Reşat Özdemir]

Dahke#6 'yı merakla bekliyoruz..
Hani uzunca da bekledik dimi? ;)

Bir de Immo kişisinden yıllar önce #1 ve #4 'ü istemiştik ama kendisinden bir daha haber alınamadı.. Beceremiyorsan bırak bu işi kardeşim ;D

[Can Turgut]

Evet 1'den başlayarak alayını istiyorum naçizane,yok lan alayını değil 5.sayıyı reşoyla aldıydık,okuduyduk..
Madem fark attınız,fanzinler beleşe gelsin dimi reşo..evet can..saol reşo..
Elalem 6.sayıyı çıkarıyor,biz siftahı yapamadık daha..
Elini çabuk tut reşo..

[Reşat Özdemir]

Hadi bakalım..
Belki 15 Martta Dahke'ye bir kardeş gelir ;)

[Reşat Özdemir]

- Nasıl desem bilemiyorum ki..
- Rahat ol.. Çekinme..
- Fasulyeden Fanzine var ya..
- Eee?
- Yenilemişler siteyi..
- Hadi lan.. Hayatta İnanmam..
- Valla olm.. Benim babamın halasının kuzeninin eltisi var orda yazar.. Ondan öğrendim..
- Ohaa lan.. Harbi mi?
- Tabi olm.. Bunlar çok eğlenceli çocuklarmış.. Öyle diyor..
- Lan yok, senin benim gibi etten kemiktenlerdir işte..
- Onlarda tuvalete gidiyorlarmı acaba..
- Tuvalette burnunu bile karıştıyorlar, şeref yoksunları..
- Gider bu böyle..
- Kapatalım o zaman..
- İsabet olur..
- ...
- ???
- ...
- Tamam anladım
- ...
- ...

* FasulyedenKom (http://www.fasulyeden.com/)

[Doğa Aydın]

Şekil yapmış yeni bir fanzin, bu yeni format belki yazarlarını da gaza getirir diye umuyoruz, özledik yazılarını! ;D

[Funda Meriç]

;)

[Reşat Özdemir]

Dahke#6

Kadıköy Mephisto'dan itinayla edinilir..
Guitti'lerin Immo döktürmüş yine..

[Reşat Özdemir]

Solucan Fanzine 25 Ağustos diye bir tarih vermiş.. Beklemedeyiz..

Disguast 10 yıl içinde kağıt olcaz demiş.. Bu kaçıncı yalan Zoban diyor, onu da bekliyoruz..

[Reşat Özdemir]

Taraftar fanzinleri son dönemlerde artış göstermekte. Memleketin bir çok yerinde, “tribün duruşu” fanzinler aracılığı ile canlı tutulmaya çalışıyor. Tribünde boğaz patlatanlar, kalem de oynatabildiklerini ortaya koyuyor. Fotokopi makinaları, tribün kültürünü çoğaltıyor. Fanzinler, taraftarlık kurumunun ele avuca sığmaz olduğunu gösteriyor.“Fanzine” ya da fanzin, ingilizce “fanatic” ve “magazine” kelimelerini birleşiminden türemiş bir kelime. Çoğunlukla düzensiz aralıklarla çıkarılıp fotokopi yoluyla çoğaltılmakta. Resmiyete, düzenliliğe ve kimi zaman estetiğe bir karşı çıkış ürünü olan fanzinler, futbol ile de kesişim kümesi oluşturuyor.

Matbu muhabbet

Futbolun endüstrileştiği, astronomik fiyatların hüküm sürdüğü, medyada yer aldığı şekliye bize yansıyan kısmının dışında bir futbol algısı var. Orada futbol seviliyor, TV başında değil de tribünde olmak özleniyor. Çim kokusu-gol anındaki sevinç-mağlubiyetteki hüzün-deplasman yolculukları bu muhabbetin asli unsurları. Tribün kültürünün basılı hale dönüştüğü fanzinler son dönemlerde artmakta. Bu durum hakim futbol kültürünün tüketiciliğine karşı bir tepki olarak da okunabilir. Fanzinler bu sevginin birer yol göstericileri olarak diyorlar ki tribünler kendin menkuldür; bu aşkın hiçbir mantıki yanı yoktur, tribünde olmak ayrı bir kültürdür. Taraftarlar, fanzinciliğin mottosu “do it yourself” (kendin yap) mantığı ile, parayla pulla ölçülmeden, yönetim kurullarında, seçimlerde boy ölçüşmeden, camiayı bir rant kapısı olarak görmeden, takımların asıl sahipleri olduklarını haykırıyorlar. Esasen, fanzin kategorisinde olmasa da yedi sayı çıkıp damaklarda nefis bir tat bırakan Tribün Dergi, bu konuda yapılmış en kapsamlı çalışmaydı. Kendisi halen endüstriyel futbola karşı tribün kültürü sloganı ile tribundergi.com adresinde taraftarları bir araya getiriyor. Tribün Dergi’nin açtığı yol, fotokopicilerle işbirliği halinde genişletiliyor.

Adresler

Bu örneklerin en yenilerinden biri, benim de şekillendiricileri arasında bulunduğum, “anavarza.zine”. Adana Demirsporluluk Kültürü Fanzini alt başlığı ile çıkan anavarza, Ocak başında İzmir merkezli olarak yayın hayatına başladı. İkinci sayısı Nisan içinde çıktı çıkıyor. Anavarza, futbolun Çukurova’nın futbolda gerilemesine paralel Adana’nın kalan tek takımının varlığını unutkan ya da umarsız zihinlere mavi-lacivert tondan bir hatırlatma yapıyor. Edinmek ve katkı sunmak için anavarzine@gmail.com adresinden temas kurabilirsiniz.

Göztepe sevdalılarının çıkardığı “Gençliğimin Katilisin”, bir süredir gencligiminkatilisin.com üzerinden yayın yapan webzine’in bir yansıması. Fanzinin orta yerindeki fotoğraf aslında mevzunun gayet güzel bir özeti. Karşıyakalıların, 1717 ve Kuva-i Kaf Sin Kaf fanzinleri de yakın zamanda çıkan ürünlerden. “Tribünde olmak hayata gider yapmaktır” sloganı ile ikinci sayısını çıkaran 1717 zine (edinmek için 1717zine@gmail.com, Pan Kitabevi) ile Bursa’daki Karşıyakalıların çıkardığı Kuva-i Kaf Sin Kaf, kendi şehrinin takımına sahip çıkmaya çağırıyor, kabesi İstanbul olanları. Gençlerbirliklilerin Gençdaş’ı da daha çok bülten havasında olsa da tribünün soluğunun hissedildiği iki sayısı ile sesini duyurdu. Görece eski çalışmalardan, Antalyasporlu taraftarların fanzini 07 Gençlik&Curva Nord’u elimize geçmese de henüz, burada zikretmek gerekir.

İstanbullu tayfanın son dönemlerde hareketli kanadı Fenerbahçe taraftarları. 1907 Gençlik (www.1907genclik.com) ve Cefakar Maraton, hakim kültüre karşı bir alt kültür oluşum olarak tribünün sesini fanzine döktüler. İstanbuldakiler için İstiklal Cad.’deki Mephisto ve Khalkedon kitabevlerine uğramak, bu tip materyaller için yararlı olabilir. Galatasaraylı taraftarların çıkardığı Eski Açık Uni ve Ankara Uni Fanzinleri de zihnimizde yer etmiş.

Endüstriyel futbola tepkiyi müzik ve siyaset gibi daha geniş alanlarla birleştiren dahke.zine de fanzin kültürünün son dönemlerdeki önemli taşıyıcılarından. İstanbul merkezli çıkartılan dahke, geçenlerde yedinci hamlesini de gerçekleştirdi. Tayfa, internet üzerinden dahke.net adresinde de duruşunu sergiliyor.

Ne konuda olursa olsun fanzin çıkarınız, çıkartınız, çıkaranları ayakta alkışlayınız. Taraftar fanzinlerini, futbol baronlarının yüzüne çarpınız. Kolay gelsin.

Yavuz YILDIRIM, Radikal Genc @16.05.06