Windows Kuralım

[Onur Kalender]

CD’den BOOT Etmek

Windows NT, 2000 ve XP versiyonlarında en kolay yükleme şekli CD-ROM'dan boot ederek yüklemektir.

Windows9x ve ME versiyonlarında kurulum esnasında ilk karşınıza çıkan problem, makineyi CD-ROM'u görecek şekilde nasıl açacağınızdı. Bir Windows98 ve ME başlangıç disketinin elinizin altında olması gerekiyordu. Ancak bu zorluk NT4, Windows2000 ve en son XP ile ortadan kalkmıştır. Çünkü bu işletim sistemlerinin kurulum CD'leri boot edebilir CD'lerdir ve otomatik olarak Windows kurulumunu başlatırlar. Eğer CD'den boot ederseniz, Harddiskinizin durumu ne olursa olsun (Fdisk yapılmamış, formatlanmamış bile olsa) kuruluma başlayabilirsiniz. Partition oluşturma ve formatlama işlemlerini kurulum esnasında yapabilirsiniz. Ancak elinizde Windows kurulum CD'si yoksa veya CD'den boot edemiyorsanız, önce bir Windows98 açılış disketiyle makinayı açıp, fdisk yapıp, restart edip, tekrar disketle açıp, formatlayıp sonra da kurulum dosyaları her nerde ise (ikinci bir disk, boot edemeyen bir CD-ROM içinde) oradan kurmanız gerekir.

Sonuç olarak eğer NT, 2000 veya XP kuruyorsanız en kolay yöntem bu işletim sistemlerinin kurulum CD'leriyle makineyi açmaktır. CD'den BOOT edebilmek için bilgisayarın bunu desteklemesi ve ayarlanmış olması gerekiyor. Son bir kaç yıl içinde üretilmiş tüm bilgisayarlar CD-ROM'dan boot özelliğini destekler. Ancak sizin, makinenin BIOS ayarlarında bazı değişiklikler yapmanız gerekebilir. Çok değişik tipte BIOS'lar olduğu için kesin bir ayar söylemek zordur. Ancak hepsi aşağı yukarı birbirine benzer. Önce Vmare programı ile oluşturduğum sanal bilgisayarın BIOS ayarlarından CD-ROM'dan boot etmeyi göstereceğim, sonrada kullandığım P4 bilgisayarın kendi BIOS'undan bu işin nasıl yapıldığına bakacağız.

Makinayı restart edin. Açılış ekranına dikkat edin, genellikle sol-altta BIOS ayarlarına nasıl girebileceğiniz yazmaktadır.

http://img167.exs.cx/img167/9563/017tt.gif

Bir çok bilgisayarda bu tuş DEL tuşudur, ama bu makinada F2 tuşuymuş, bizde F2'ye basıyoruz.

http://img167.exs.cx/img167/2266/020pi.gif

Gördüğünüz gibi bir çok menü var. Biz şu anda en soldaki MAIN penceresindeyiz. Burada sadece klavye çalışıyor, o zaman sağ ok tuşuna basarak BOOT menüsüne kadar geliyoruz.

http://img167.exs.cx/img167/7179/031jw.gif

Burada bilgisayarın BOOT ederken sürücülere hangi sırada bakacağını görüyoruz. Şu anda önce Removable Devices'e bakacakmış. Bu disket sürücü demek oluyor. Sonra Hard Drive'a bakacak, orada da açılış dosyalarını bulamazsa, CD-ROM sürücüye bakacak. Bu sıra bizim işimizi görmüyor çünkü, disket takılı değilse, harddiske bakacak. Harddisk üzerinde işletim sistemi yüklü olmasa bile, eğer fdisk yapılmış ve formatlanmış bir disk ise, yani C: sürücüsünü görüyorsak, BIOS açılış dosyalarını burada arayacak ve bulamazsa hata verip duracaktır. CD-ROM'a bakmayacaktır.

Biz eğer CD-ROM'u listenin başına alırsak, ilk başta CD-ROM sürücüye bakacak ve bizde önceden Windows kurulum CD'sini taktığımız için oradan BOOT edecektir. Ok tuşları ile ATAPI CD-ROM Drive yazısı üstüne geliyoruz. Peki bunu nasıl listenin başına alıcaz? Sağ tarafa dikkat ederseniz bunu nasıl yapacağımız yazıyor. + ve - tuşları ile. Biz CD-ROM üzerindeyken iki defa + tuşuna basarsak, CD-ROM'u listenin başına alacaktır.

http://img167.exs.cx/img167/9611/043fz.gif

Şimdi F10 tuşuna basalım, sorulan soruya Yes diyerek yaptığımız değişiklikleri kaydedip, çıkalım.

[Onur Kalender]

Kurulum

Windows XP Home ve Professional versiyonlarının kurulumunun nasıl yapıldığını adım adım görelim.

XP kuracak kadar güçlü bir sisteminiz varsa, bu sistemin CD-ROM'dan Boot etme özelliğide olması gerekiyor ve bu yöntemle kurulum yapacağız. Öncelikle BIOS'tan Booting from CD-ROM özelliğinin Enabled olduğundan emin olun. Windows XP CD-ROM'unu takın ve bilgisayarınızın güç düğmesine dokunun.

Not: Bilgisayar açılırken çıkan ekran sizin bilgisayarınızda biraz farklı olabilir.

Press any key to boot from CD... mesajını göreceksiniz. Herhangi bir tuşa bastığınız anda sistem takılı olan XP CD-ROM'undan sistem dosyalarını yükleyecektir ve kurulum başlayacaktır. Eğer herhangi bir tuşa basmazsanız bir süre sonra sistem harddiskten boot etmeye çalışacaktır.

Kurulumdan sonra XP CD-ROM'unu Cd sürücüde unutanlar karşılarına tekrar kurulum ekranı gelip şok olmasınlar diye alınmış bir önlem...
CD-ROM'dan açılış yapılıp kurulum işlemi başladı, karşımıza ilk çıkan yazı:
Setup is inspecting your computer's hardware configuration. . .

Bir bekleme süresinin ardından, Microsoft'un klasik mavi yükleme ekranı geliyor.

http://img167.exs.cx/img167/5057/059qy.gif

Daha sonra Setup is starting Windows mesajı ve Windows XP Professional Setup yada Windows XP Home Setup ekranı:

http://img167.exs.cx/img167/9254/060ns.gif

ENTER tuşuna basarak devam edersek:

http://img167.exs.cx/img167/2493/071gj.gif

Windows XP Licensing Agreement yani yazılım anlaşması geldi. F8 tuşuna basarak geçelim.

[Onur Kalender]

Şimdi önemli bir adıma geldik. Diskin bölümlenmesi ve formatlama işlemi.

http://img167.exs.cx/img167/9599/089ew.gif

Eğer disk daha önceden kullanılmışsa veya zaten içinde başka bir işletim sistemi yüklü ise, bu ekranda varolan disk bölümü görünecektir. Ya da yukarıda olduğu gibi Unpartitioned space adı altında bölümleme yapılmamış disk alanı görünecektir. Siz duruma göre varolan bölümü(partititon) seçip Enter ile devam edebilir veya Unpartitioned space'i seçip C tuşuna basarak bu alanı bölümleyebilirsiniz. Şu anda yukarıda gözükmüyor ama bu ekranda varolan bir bölümü silme imkanı da var (bu durumda o bölümün içindeki her şey gider ona göre..).
Ben önce C tuşu ile bölümledim ve Enter tuşu ile devam ettim.

Bu ekranda ise hangi dosya sisteminin kullanılacağını soruyor.

http://img167.exs.cx/img167/5811/098qd.gif

Eğer var olan bir disk bölümünü seçip bu ekrana gelmişseniz tekrar formatlamadan o bölümü kullanma seçeneğinizde olacaktır. Böylece o bölümdeki bilgiler de korunmuş olur.
Bizim ise şimdi iki seçeneğimiz var: FAT veya NTFS.

FAT Bu dosya sistemi DOS ve W9x'in kullandığı dosya sistemidir. Bu şekilde formatlarsanız, bir DOS disketiyle açtığınızda diskinize erişebilirsiniz. Aynı şekilde eğer birden fazla işletim sistemi kullanıyorsanız, mesela bir de W98 yüklü ise, W98 ile açtığınızda bu disk alanını da görüp kullanabileceksiniz.

İki tane büyük dezavantajı var:
+ Kullandığı dosyalama yöntemi diski 64KB'lık hücrelere bölüyor. Ve bir dosya en azından bir hücreyi kapladığı için, 1KB'lık bir dosya bile oluştursanız diskinizde 64KB yer kaplayacaktır.
+ NTFS sisteminin sunduğu disk ve dizinlere hatta dosyalara erişimin kullanıcı bazında kısıtlanabilmesi özelliğinden mahrum kalacaksınız.

NTFS DOS disketiyle açınca ve W9x işletim sistemlerinden erişilememesi dışında güvenilir ve XP'nin özelliklerini tam olarak kullanmanıza imkan veren bir dosya sistemi. Bu arada kafanıza belki takılır diye söylüyorum, W9x tarafından erişilemez derken bu ağ üzerinden erişemez demek değil. Aynı makinede birden fazla işletim sistemi varsa bu durum söz konusu olabilir.

NTFS kullanmanızı öneriyorum ve bende NTFS üzerindeyken Enter ile devam ediyorum.

[Onur Kalender]

Disk Formatlanıyor:
http://img184.exs.cx/img184/1302/103qa.gif

Ve dosyalar CD-ROM'dan diske kopyalanıyor:

http://img184.exs.cx/img184/9825/115ty.gif

Ve sistem yeniden açılacak...:

http://img184.exs.cx/img184/7145/123uy.gif

Bilgisayar açıldığında Windows XP ilk defa Graphical User Interface(GUI) - Grafik kullanıcı arabirimi ile açılıyor:

http://img184.exs.cx/img184/3182/131pr.gif

http://img184.exs.cx/img184/1093/149bo.gif

Bu adımlarda biz hiçbirşeye elimizi sürmüyoruz, çay, kahve, kakao, sahlep işte ne varsa....

http://img184.exs.cx/img184/3169/153gw.gif

Şimdi karşımıza önemli bir adım geldi. Eğer Türkçe dışında bir versiyonu yüklüyorsanız bu ekranda hem Customize düğmesine tıklayarak Türkiye'yi seçmemiz lazım, hem de Details ile Türkçe klavyeyi seçmemiz gerekiyor.

http://img184.exs.cx/img184/3739/169sp.gif

İsminizi ve eğer bir kurumda yükleme yapıyorsanız kurum ismini yazın:

http://img184.exs.cx/img184/9398/173uc.gif

25 haneli Product key'i girin (Windows XP CD-ROM üzerinde-kutusunda yazıyor)

http://img184.exs.cx/img184/6461/185as.gif

Ağda da görünecek ve ağ üzerinde her bilgisayarda farklı olması gereken Computer name değerini girin. Administrator kullanıcısının şifresini girin, Confirm password karşısına aynı şifreyi tekrar girin:

http://img184.exs.cx/img184/98/192mn.gif

Administrator şifresini boş bırakabilirsiniz ama eğer bir şifre girerseniz bu şifreyi kesinlikle unutmayın, yoksa makinayı açamazsınız. Tarih ve saati kontrol edin, gerekiyorsa düzeltin. Time Zone alanında Türkiyenin GMT +2 olan saat dilimini seçin (Athens, İstanbul...gibi bir ismi var).

http://img184.exs.cx/img184/39/204yq.gif

Eğer bilgisayarda takılı bir ağ kartı varsa, kurulum işlemi sırasında tespit edilecektir. Bu durumda size altta olduğu gibi Typical settings ile, yani varsayılan ayarlarla bir şey sormadan kurulmasını veya Custom settings ile bazı ayarlar yaptırmasını (mesela IP adresini girmek gibi) seçtirecektir. Biz Typical settings'i seçiyoruz, zaten kurulduktan sonra istediğimiz gibi gidip bu ayarları değiştirebiliriz.

http://img184.exs.cx/img184/9051/215ey.gif

Finalizing installation adımı ile kurulum işlemi devam ediyor, yine çay, kahve, kakao ve sahlep...

http://img184.exs.cx/img184/6859/225xn.gif

Restart...:

http://img184.exs.cx/img184/8241/235tw.gif

http://img184.exs.cx/img184/5379/243vw.gif

Ekran çözünürlüğümüzü ayarlayacak. OK

İnternet üzerinden Microsoft'un web sitesine bağlanmayı deneyecektir. Bu adımı Skip ile geçmenizde hiçbir sakınca yok.
Administrator özelliğine sahip olacak ilk kullanıcıları oluşturmanız istenecek. Ve XP'nin login ekranı karşınıza gelecektir.

http://img184.exs.cx/img184/4030/259rt.gif

Eğer kurulum yapılırken sadece bir kullanıcı oluşturulmuş ve onunda şifresi yoksa, bu login ekranı çıkmaz, direkt masaüstü gelir.

http://img184.exs.cx/img184/6402/269sx.jpg

[Funda Meriç]

Anlaşıldı dünkü suskunluğun..meğerse bunları yazmakla uğraşıyomuşsun ;D Bence 1907Unifeb Bilim&Teknoloji ödülleri bu sene sana verilmeli.. ;)

[Onur Kalender]

Gerçekten çok uğraştırdı Funda. 1,5 saat sürdü desem ne kadar inanırsınız bilemiyorum ama fazlası var, eksiği yok...

Ayrıca o dediğin ödüllere zaten talibim Funda! :P Umarım yararlı olabilecek şeylerdir sizler için. Bunların yazılması için tek etken, bilgi paylaştıkça büyür...

[Tolga Yıldız]

vaay bu iyi olmuş...

[Safa Arıkan]

Onur kardeşim bizler için bu kadar zaman harcadığın iiçin sana teşekkür ediyorum:)

[İsmail Sümer]

Cenker sende haklısın belki kaynak göstermek gerekir ama onurun bu kadar uğraşıp burada bizlerle paylaştığı şeylere de biraz saygı göstermek lazım.. Ben onurun bu foruma yazdıkları sayesinde çok şey öğrendim...

[Onur Kalender]

Verdiğin linkler için teşekkür ederim Cenker, ama ben bu adresleri ilk defa görüyorum. Foruma yazdıklarımın hepsini bilgisayar dergilerinden -sitelerinden değil- alarak kendim geçirdim. Kopyala yapıştır gibi bir şey söz konusu değil... Resimleri dahi kendim scanladım...

Yazdığınız yazı, şuçluluk duygusu uyandırdı bende... Sanırım bundan sonra yazmam... Özür dilerim hepinizden...